Θρομβώσεις & Φλεβικά Επεισόδια

Φλεβική Θρομβοεμβολική Νόσος

Η Φλεβική Θρομβοεμβολική Νόσος (ΦΘΝ) αποτελεί μια κρίσιμη διαταραχή της πήξης του αίματος που εκδηλώνεται με τον σχηματισμό θρόμβου (πήγματος) εντός του φλεβικού συστήματος. Το 2026, αναγνωρίζεται ως η τρίτη συχνότερη αιτία καρδιαγγειακού θανάτου παγκοσμίως, μετά το έμφραγμα και το εγκεφαλικό επεισόδιο.

 

1. Οι Δύο Μορφές της Νόσου

 

Η ΦΘΝ περιλαμβάνει δύο αλληλένδετες καταστάσεις:

• Εν τω Βάθει Φλεβική Θρόμβωση (ΕΒΦΘ): Ο θρόμβος δημιουργείται στις βαθιές φλέβες, συνήθως στις γάμπες ή τους μηρούς. Προκαλεί πόνο, πρήξιμο και ερυθρότητα.

• Πνευμονική Εμβολή (ΠΕ): Είναι η σοβαρότερη επιπλοκή. Ο θρόμβος αποσπάται από τη φλέβα, μεταφέρεται μέσω της καρδιάς και σφηνώνει στις αρτηρίες των πνευμόνων, εμποδίζοντας την οξυγόνωση του αίματος.

 

2. Αιτιολογία: Η Τριάδα του Virchow

 

Η εμφάνιση της νόσου το 2026 εξακολουθεί να ερμηνεύεται μέσω τριών βασικών μηχανισμών:

1. Φλεβική Στάση: Λόγω παρατεταμένης ακινησίας (νοσηλεία, πολύωρα ταξίδια, παράλυση).

2. Τραυματισμός του Ενδοθηλίου: Βλάβη στο τοίχωμα της φλέβας από χειρουργείο, τραύμα, καθετήρες ή φλεγμονή.

3. Υπερπηκτικότητα: Αυξημένη τάση του αίματος για πήξη , είτε κληρονομική είτε επίκτητη (λόγω κακοήθειας , εγκυμοσύνης, λήψης αντισυλληπτικών, αφυδάτωσης). 

 

3. Συμπτώματα και Διάγνωση

 

Κλινική Εικόνα: Οίδημα (πρήξιμο) στο ένα η και στα δύο πόδια, αίσθημα βάρους, πόνος στην ψηλάφηση της γάμπας, και σε περίπτωση ΠΕ, ξαφνική δύσπνοια, ταχυπαλμία ή θωρακικός πόνος.

 

Διαγνωστικά Μέσα:

• D-Dimers: Εξέταση αίματος που υποδεικνύει την παρουσία θρόμβωσης.

• Triplex Φλεβών: Η βασική μέθοδος για τον εντοπισμό θρόμβου στα άκρα.

• Αξονική Αγγειογραφία Πνευμόνων (CTPA): Η εξέταση εκλογής για τη διάγνωση της πνευμονικής εμβολής.

 

4. Θεραπευτική Αντιμετώπιση

 

Η θεραπεία έχει εξελιχθεί προς την κατεύθυνση της εξατομίκευσης και της ασφάλειας:

• Άμεσα Αντιπηκτικά από του Στόματος (DOACs): Φάρμακα όπως η απιξαμπάνη και η ριβαροξαβάνη αποτελούν το "χρυσό πρότυπο", καθώς δεν απαιτούν τακτικές εξετάσεις αίματος και έχουν χαμηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικής αιμορραγίας.

• Μηχανική Θρομβεκτομή: Χρήση εξελιγμένων καθετήρων που αναρροφούν τον θρόμβο από τους πνεύμονες ή τις φλέβες σε ασθενείς υψηλού κινδύνου.

• Φίλτρα Κάτω Κοίλης Φλέβας: Τοποθετούνται προσωρινά σε ασθενείς που δεν μπορούν να λάβουν αντιπηκτικά για να προστατευτούν οι πνεύμονες.

• Εξατομικευμένη Διάρκεια: Η διάρκεια της θεραπείας (3 μήνες έως εφ' όρου ζωής) αποφασίζεται πλέον με βάση εξελιγμένα "σκορ κινδύνου" που συνυπολογίζουν το ιστορικό και τα γονίδια του ασθενούς.

 

5. Μακροχρόνιες Επιπλοκές

 

• Μεταθρομβωτικό Σύνδρομο (PTS): Χρόνιο πρήξιμο, δερματικές αλλοιώσεις και έλκη στο πόδι λόγω βλάβης στις βαλβίδες της φλέβας μετά από μια θρόμβωση.

• Χρόνια Θρομβοεμβολική Πνευμονική Υπέρταση (CTEPH): Μια σπάνια αλλά σοβαρή κατάσταση όπου η πίεση στους πνεύμονες παραμένει υψηλή μετά από εμβολή.

 

Πρόληψη: Η χρήση ελαστικών καλτσών διαβαθμισμένης συμπίεσης, η επαρκής ενυδάτωση και η έγκαιρη κινητοποίηση μετά από χειρουργικές επεμβάσεις παραμένουν τα σημαντικότερα μέτρα προστασίας.