Διαβητικό Πόδι

Διαβητικό Πόδι

Το διαβητικό πόδι είναι ένα σύνδρομο που προκαλείται από τις χρόνιες επιπλοκές του σακχαρώδη διαβήτη και χαρακτηρίζεται από την καταστροφή των βαθιών ιστών του ποδιού (κάτω από τον αστράγαλο), συχνά με συνοδό λοίμωξη ή ισχαιμία.

 

1. Παθοφυσιολογία: Η "Τριάδα" του Κινδύνου

 

Η εμφάνιση της πάθησης βασίζεται σε τρεις κύριους μηχανισμούς: 

• Διαβητική Νευροπάθεια: Η απώλεια της προστατευτικής αίσθησης (πόνος, θερμοκρασία) σημαίνει ότι μικροτραυματισμοί ή πίεση από στενά παπούτσια δεν γίνονται αντιληπτοί. Επιπλέον, η αυτόνομη νευροπάθεια προκαλεί ξηροδερμία και ρωγμές, ενώ η κινητική νευροπάθεια οδηγεί σε ατροφία μυών και παραμορφώσεις (π.χ. γαμψοδακτυλία), δημιουργώντας νέα σημεία πίεσης.

• Περιφερική διαβητική Μίκρο - Μάκροαγγειοπαθεια (Ισχαιμία): Η στένωση των αρτηριών μειώνει την αιμάτωση, στερώντας από τους ιστούς το οξυγόνο και τα θρεπτικά συστατικά που απαιτούνται για την επούλωση.

• Μειωμένη Ανοσολογική Απόκριση: Ο διαβήτης επηρεάζει τη λειτουργία των λευκών αιμοσφαιρίων, καθιστώντας το πόδι εξαιρετικά ευάλωτο σε λοιμώξεις που εξαπλώνονται ραγδαία. 

 

2. Σταδιοποίηση και Σοβαρότητα

 

Η πλέον διαδεδομένη κατάταξη είναι η κλίμακα Wagner, που αξιολογεί το βάθος του έλκους και την παρουσία γάγγραινας: 

1. Στάδιο 0: Κανένα ανοιχτό έλκος, αλλά πόδι υψηλού κινδύνου (παραμορφώσεις, κάλοι).

2. Στάδιο 1-2: Επιφανειακό έλκος (1) ή βαθύ έλκος που φτάνει σε τένοντες ή αρθρώσεις (2).

3. Στάδιο 3: Βαθύ έλκος με απόστημα ή οστεομυελίτιδα (λοίμωξη οστού).

4. Στάδιο 4-5: Εντοπισμένη γάγγραινα (π.χ. στα δάκτυλα) ή εκτεταμένη γάγγραινα όλου του ποδιού.

 

3. Σύνδρομο Charcot (Νευροαρθροπάθεια)

 

Μια σοβαρή και συχνά παραβλεπόμενη μορφή είναι το πόδι Charcot. Λόγω της νευροπάθειας, ο ασθενής συνεχίζει να περπατά πάνω σε μικροκατάγματα που δεν αισθάνεται. Αυτό οδηγεί σε πλήρη κατάρρευση της αρχιτεκτονικής των οστών και των αρθρώσεων, καταλήγοντας σε μια χαρακτηριστική παραμόρφωση ("rocker-bottom foot"). 

 

4. Θεραπευτική Διαχείριση

 

Η αντιμετώπιση απαιτεί μια διεπιστημονική ομάδα (ενδοκρινολόγο, αγγειοχειρουργό, ποδίατρο): 

• Αποφόρτιση (Off-loading): Η απομάκρυνση κάθε πίεσης από το έλκος (με ειδικά υποδήματα ή γύψο) είναι ο κρισιμότερος παράγοντας επούλωσης.

• Χειρουργικός Καθαρισμός (Debridement): Αφαίρεση νεκρωμένων ιστών και κάλων που εμποδίζουν την ανάπτυξη υγιούς ιστού.

• Εξειδικευμένα Επιθέματα: Χρήση επιθεμάτων που διατηρούν την κατάλληλη υγρασία (υδρογέλες, αργυρούχα για λοιμώξεις κ.α.).

• Επαναιμάτωση: Αγγειοπλαστική (stent/μπαλονάκι) ή bypass για την αποκατάσταση της ροής του αίματος.