Ioannis Sachbazidis

Περιφερική Αρτηριακή Νόσος (Κακή Κυκλοφορία)

Η Περιφερική Αρτηριακή Νόσος (ΠΑΝ) αποτελεί μια σοβαρή εκδήλωση της συστηματικής αθηροσκλήρωσης, επηρεάζοντας πάνω από 200 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Χαρακτηρίζεται από τη σταδιακή στένωση ή απόφραξη των αρτηριών που τροφοδοτούν τα κάτω και άνω άκρα, περιορίζοντας τη ροή του αίματος και του οξυγόνου στους μυς. 

 

Συμπτωματολογία & Κλινική Εικόνα

Περίπου το 50% των ασθενών παραμένουν ασυμπτωματικοί στα αρχικά στάδια. Τα κυριότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν: 

  • Διαλείπουσα χωλότητα: Πόνος, κράμπα ή αίσθημα βάρους στις γάμπες, τους μηρούς ή τους γλουτούς κατά τη βάδιση, που υποχωρεί με σύντομη ανάπαυση.

  • Ισχαιμικός πόνος ηρεμίας: Πόνος που εμφανίζεται κυρίως τη νύχτα και βελτιώνεται όταν το πόδι κρέμεται έξω από το κρεβάτι.

  • Αλλοιώσεις στο δέρμα και τα νύχια: Ωχρότητα, κυάνωση, απώλεια τριχοφυΐας, στιλπνό δέρμα και αργή ανάπτυξη νυχιών.

  • Χρόνια απειλητική ισχαιμία κάτω άκρου (CLTI): Πληγές ή έλκη που δεν επουλώνονται και κίνδυνος γάγγραινας. 

 

Παράγοντες Κινδύνου

Οι βασικοί επιβαρυντικοί παράγοντες είναι: 

  1. Κάπνισμα: Ο ισχυρότερος τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου.

  2. Σακχαρώδης Διαβήτης: Αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο ακρωτηριασμού.

  3. Ηλικία: Άτομα άνω των 65 ετών ή άνω των 50 με άλλους παράγοντες κινδύνου.

  4. Υπέρταση & Υπερλιπιδαιμία: Συμβάλλουν άμεσα στη δημιουργία αθηρωματικής πλάκας. 

Διάγνωση

Η διάγνωση βασίζεται σε απλές και εξειδικευμένες μεθόδους: 

  • Σφυροβραχιόνιος Δείκτης (ABI): Η πρώτη και βασικότερη ανώδυνη εξέταση που συγκρίνει την πίεση στα χέρια και τα πόδια.

  • Triplex Αρτηριών: Υπερηχογραφική μελέτη για τον εντοπισμό στενώσεων.

  • Αξονική ή Μαγνητική Αγγειογραφία (CTA/MRA): Για ακριβή χαρτογράφηση της νόσου πριν από επέμβαση

  • Ψηφιακή Αφαιρετική Αγγειογραφία ( Digital Subtractive Angiography - DSA) . Απεικονιστική εξέταση με ακτίνες Χ , και χρήση σκιαγραφικού μέσου για τη μελέτη των αρτηριών και φλεβών.

Θεραπευτικές Οδηγίες

Σύμφωνα με τις επικαιροποιημένες κατευθυντήριες οδηγίες ( ACC/AHA), η αντιμετώπιση περιλαμβάνει: 

  • Εντατική Φαρμακευτική Αγωγή: Η διαχείριση της ΠΑΝ συχνά περιλαμβάνει τη χρήση στατινών για τη μείωση των επιπέδων χοληστερόλης και αντιαιμοπεταλιακών φαρμάκων για την πρόληψη σχηματισμού θρόμβων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να χορηγηθούν συνδυασμοί φαρμάκων για την περαιτέρω μείωση του κινδύνου καρδιαγγειακών επεισοδίων.

  • Εποπτευόμενη Άσκηση: Δομημένα προγράμματα βάδισης που αυξάνουν την απόσταση που μπορεί να περπατήσει ο ασθενής χωρίς πόνο.

  • Ελάχιστα Επεμβατική Αγγειοπλαστική: Χρήση νέων stent και μπαλονιών με φάρμακο για τη διάνοιξη των αρτηριών.

  • Χειρουργική Παράκαμψη (Bypass): Για σύνθετες περιπτώσεις όπου οι ενδοαγγειακές μέθοδοι δεν επαρκούν. 

Η ΠΑΝ θεωρείται πλέον ως «δείκτης» γενικευμένης παθολογικής αγγειακής υγείας, καθώς οι ασθενείς έχουν αυξημένο κίνδυνο για εγκεφαλικό ή έμφραγμα αν δεν ρυθμιστούν συνολικά οι παράγοντες κινδύνου.

 

Πώς γίνεται η αξιολόγηση

Κάθε ασθενής αντιμετωπίζεται με:

  1. Αναλυτικό ιστορικό

  2. Κλινική εξέταση

  3. Υπερηχογραφικό ή απεικονιστικό έλεγχο

  4. Εξατομικευμένο πλάνο θεραπείας

Ο ασθενής ενημερώνεται με απλά λόγια για όλες τις επιλογές.